Czas na GOTÓW 2.0

Podczas przygotowywania materiałów zadaliśmy kilka pytań Asystentowi Generalnemu, księdzu Andrzejowi Lubowickiemu. Niech ta krótka rozmowa wprowadzi cię w kolejny rok formacji.

1. DO CZEGO PROWADZĄ NAS SPOTKANIA FORMACYJNE?

Formacja w Katolickim Stowarzyszeniu Młodzieży to potrzeba wpisująca się w zadanie apostolskie. Nie jest ona podyktowana ambicjami czy sztucznym nakazem, ale służy budowaniu wspólnoty. Formacja w KSM kładzie nacisk na dwa aspekty: formowanie własnego „ja” i formowanie innych - wspólnoty. W dotychczasowej podstawie formacyjnej KSM jest to doskonale przedstawione. W niniejszych materiałach nie możemy o tym zapomnieć.

Spotkania formacyjne, które z zasady powinny odbywać się regularnie (najlepiej raz w tygodniu), mają na celu wypracować systematyczność i powinny mieć miejsce w zastępach lub oddziałach. Niniejszy podręcznik stanowi propozycję dwóch rodzajów spotkań, jednak nie wyczerpuje to możliwości i pozostawia przestrzeń do innej tematyki spotkań. KSM ma kształtować wszechstronnie światłych i otwartych ludzi, którzy odznaczając się szacunkiem do innych, będą wokół siebie tworzyć atmosferę mobilizującą do pracy nad sobą. Spotkania formacyjne prowadzone w jednym duchu dają podstawę jednolitego przygotowania członków KSM w oddziale - zastępie do wypełnienia zadań apostolskich. Spotkania formacyjne powinny prowadzić do ukształtowania światopoglądu i podjęcia pracy samowychowawczej w duchu Chrystusowym. Formacja w KSM to klucz do rozwoju.

Drodzy Prezesi oddziałów parafialnych, drodzy Księża Asystenci, bez waszego zaangażowania i znalezienia konkretnych osób do podjęcia formacji i jej prowadzenia sprawy nie pójdą dalej.

2. DLACZEGO WAŻNE JEST KSZTAŁTOWANIE ZASTĘPOWYCH?

Formacja w oddziale i kole powinna być prowadzona przez zastępowego, którego trzeba uformować, a odpowiedzialność za to bierze kierownictwo oddziału/koła wraz z księdzem asystentem. Przedstawiony materiał jest pomocą w spełnianiu obowiązku i pracy zastępowego. Osoba ta powinna zostać ukształtowana w oparciu o dokumenty KSM: statut, regulaminy i podręcznik. Korzystając z całego dostępnego zaplecza oraz wypracowanych materiałów formacyjnych, spełnia ona zadania ideowo-organizacyjne.

Oddział zorganizowany w zastępy staje się żyjącą, formującą się i oddziałującą wspólnotą. Zastępowy w każdym oddziale pełni rolę lidera pomagającego w organizacji i formacji. Dobre ukształtowanie zastępowego powoduje, że jest on świadomy wykonywanego celu, jaki może osiągnąć ze swoim zastępem. Potrzebuje on zapału do działania, kształtowania własnej sprawności oraz kompetencji, bo rozwijając się, będzie mógł lepiej służyć innym.

W kształtowaniu zastępowego ważne jest tworzenie atmosfery mobilizacji i wsparcia, aby potrafił on pomagać innym w rozwijaniu osobowości katolika i Polaka. Powinien umieć, a zarazem uczyć innych systematycznej pracy w zespole z uwzględnieniem celu, metody i środków, jakie daje KSM. Praca zastępowego jest jego inwestycją w przyszłość swoją i powierzonych mu osób, bo jest to potencjalny przywódca z zapałem, umiejętnościami i sercem, które wyraża się w poświęceniu innym. Dobrze funkcjonujący oddział zależy od sposobu funkcjonowania zastępowych i ich współpracy z kierownictwem oddziału oraz księdzem asystentem.

3. JAK POWINNO WYGLĄDAĆ DOBRE PRZYGOTOWANIE DO POPROWADZENIA SPOTKANIA?

Podstawowa praca oddziału i koła odbywa się podczas cotygodniowych spotkań formacyjnych prowadzonych w ramach całego oddziału lub w zastępach liczących od trzech do dziewięciu osób. Spotkania prowadzi odpowiednio do tego przygotowany i wyznaczony zastępowy. Spotkanie powinno być dobrze przygotowane, aby było ciekawe i bogate treściowo. Przygotowanie powinno zawierać modlitwę osobistą prowadzącego, rozważanie nad treściami, które mają być przekazane, zapoznanie się z tematem, ustalenie celu spotkania, 
przygotowanie konspektu lub posłużenie się przygotowanym konspektem, konsultację z księdzem asystentem. Optymalny czas trwania spotkania to godzina. Ważne jest punktualne rozpoczęcie, pamięć o temacie, celu, trzymanie się wybranych treści

Zastępowy ma być nie tyle nauczycielem, co towarzyszącym wszystkim i budującym zespół. Ma być świadkiem przekazywanych prawd i ma kreować ich odkrywanie przez wszystkich uczestników spotkania. Posługując się metodą: widzieć - oceniać - działać, ma pomagać prowadzić ewangeliczną rewizję życia. Każde spotkanie formacyjne powinno być nauką systematycznej pracy w zespole oraz nauką w oparciu o przekazywane treści, co sensownego mógłbym robić w życiu.

Jakość życia to nie tylko konsumpcja, ale przede wszystkim głębokie poczucie pokoju w sercu, dobre relacje z ludźmi oraz doświadczenie sensownej pracy, która wiąże się z zaspokajaniem potrzeb innych osób. Dobre spotkanie formacyjne to takie, które prowadzi mnie do wniosku, czy działania, jakie podejmuję, są zgodne z moim powołaniem. Na każdym spotkaniu każdy z uczestników powinien poszukiwać swojego powołania i dobrze byłoby to ująć w czterech punktach (na podstawie opracowania p. Jerzego Kołodzieja):

ODKRYWAĆ SWOJE ZDOLNOŚCI
Każdy z nas posiada zdolności lub talenty w jakimś konkretnym obszarze. Warto je nazwać, bo wtedy możemy je dalej rozwijać. Zagrożeniem jest porównywanie się z innymi i skupianie się na tym, co moglibyśmy zrobić, gdybyśmy posiadali inne talenty.

 
ZNALEŹĆ SWOJĄ PASJĘ
Pasja jest źródłem energii, dzięki której łatwiej jest pokonywać trudności, jakie na nas czekają, kiedy chcemy robić coś pożytecznego dla innych. Pokonywanie trudności z pasją nie boli tak bardzo jak przymusowa lub bezsensowna walka z przeciwnościami losu.

 
ROBIĆ TO, NA CO JEST ZAPOTRZEBOWANIE
Należy skupić swoją uwagę na potrzebach innych ludzi, nie tylko tych doraźnych, ale też na tych przyszłych, które mogą być jeszcze powszechnie nieuświadomione.

 
POSTĘPOWAĆ ZGODNIE ZE SWOIM SUMIENIEM
Sumienie pełni rolę kompasu. Narzędzie to pomaga poruszać się podróżnikom po nieznanym terenie. Sumienie natomiast wskazuje kierunek i koryguje działania. Teren także jest nieznany, bo nie potrafimy przewidzieć przyszłości, a zewsząd dochodzą do nas sprzeczne sygnały.

Do odnalezienia powołania nie wystarczą jedynie przemyślenia i bierne przyglądanie się w otoczeniu. Najlepszym sposobem jest działanie, a konkretnie praca nad projektami. Jeśli formacja, którą podejmujesz poprzez systematyczne spotkania, ma przynieść owoce, to potrzebne są do tego twoje decyzje i przystąpienie do działania. Szybko się przekonasz, że udział w tych spotkaniach ma sens i znajdziesz wiele rozwiązań, a postępując konsekwentnie, doczekasz się rezultatów.

Formacja KSM ma być formacją konkretną, bo spotkanie przygotowane konkretnie prowadzi do konkretów. Każde spotkanie i każdy projekt powinien mieć swój cel i plan. Oczywiście wszystko, co odbywa się na spotkaniu, możesz zrobić indywidualnie, ale jest to niesamowicie trudne. Każde spotkanie formacyjne oparte jest na systematycznej pracy w zespole, ponieważ zespół:

- inspiruje,
- weryfikuje twoje poglądy,
- zobowiązuje do wypełniania obietnic,
- mobilizuje do systematyczności,
- daje szansę pomagania innym.

Po pewnym czasie wspólnych systematycznych spotkań formacyjnych pojawi się najcenniejsza wartość, jaką może dać zespół, czyli zaufanie.

4. JAK RELACJE MIĘDZYLUDZKIE KSZTAŁTUJĄ DOJRZAŁEGO CHRZEŚCIJANINA?

Kształtowanie chrześcijan to cel KSM, a zadaniem pozostaje aktywne uczestnictwo we wspólnocie i misji Kościoła poprzez szerzenie wartości we wszystkich sferach życia społecznego, kulturalnego i gospodarczego. Sprawdzone wartości kształtują relacje, które mają wpływ na dojrzałość chrześcijańską. Wśród tych wartości są:

WZAJEMNY SZACUNEK
Każdy człowiek zasługuje na szacunek. Nie dzielimy ludzi ze względu na pozycję społeczną, wykształcenie czy zamożność. Jeśli ktoś nie respektuje naszych wartości, to okazujemy mu nasz szacunek, lecz nie musimy z nim współpracować.

 
UCZCIWOŚĆ
Wartość ta ma dla nas wyższy priorytet niż doraźne korzyści. Inaczej ujmując: wobec innych zawsze postępuj tak, jak chciałbyś, aby inni postępowali wobec ciebie.

 
ODPOWIEDZIALNOŚĆ
Jako ludzie wolni bierzemy pełną odpowiedzialność za wypowiadane słowo, podejmowane decyzje i działania. Nie ma zatem u nas miejsca na szukanie winnych oraz na usprawiedliwianie się czy na odpowiedzialność zbiorową.

Wiem, gdzie jest zaszczepiona moja nadzieja. Robię rzetelnie wszystko, czego się podejmuję, jednak jestem świadomy własnych ograniczeń. Mogę również liczyć na pomoc innych, choć to czasami nie wystarcza. Jeśli wiem, gdzie mam zaczepioną swoją nadzieję, to nie muszę się niczego obawiać i mogę odważnie podejmować działania, a czasem nawet ryzyko dla dobra własnego i innych.

W oparciu o te wartości każda grupa powinna mieć swoje zasady, którymi się kieruje. Sprawdzone zasady warto zaproponować na podstawie doświadczenia wynikającego ze współpracy z p. Jerzym Kołodziejem, czym posłużyłem się przy pisaniu niniejszego wprowadzenia. Formacja w oddziale powinna stawać się systematyczną pracą w zespole. Zastęp to zespół. Zastępowy to koordynator zespołu. W ten sposób jesteśmy w stanie spowodować, że w każdej parafii powstanie zespół, który będzie miał: czas na gotów!

Czas na gotów! To propozycja, to zadanie, to APOSTOLSTWO! Chrystus was do tego powołuje. To twój czas. To twoja decyzja. To twoja odpowiedzialność.

jest bardzo mocno związana z katolicką nauką społeczną. Pozwala nam dobrze zrozumieć konkretną rzeczywistość, prawidłowo ją ocenić, a także podjąć trafne działania, będące owocem dokonanej oceny - wszystko zgodnie z nauką Jezusa Chrystusa. 

 
Papież Jan XXIII w swojej encyklice „Mater et Magistra” pisał: Zasady nauki społecznej wprowadza się zazwyczaj w życie w trzech kolejnych etapach: najpierw bada się, jaki jest rzeczywisty stan rzeczy, następnie dokonuje się wnikliwej oceny tego stanu w świetle wspomnianych zasad, a wreszcie ustala się, co można i należy uczynić, by podane zasady wprowadzić w życie odpowiednio do okoliczności miejsca i czasu. Te trzy etapy postępowania określa się nieraz słowami: „zbadać, ocenić, działać”. W związku z tym uważamy za bardzo wskazane, by młodzież nie tylko teoretycznie przyswajała sobie tę metodę działania, lecz by w miarę możności stosowała ją także w praktyce. Inaczej będzie sądziła, że poznane zasady należy tylko rozważać, a nie wprowadzać w czyn.

 
Metodę WOD można wykorzystać nie tylko podczas spotkań formacyjnych, ale przede wszystkim w codziennej pracy nad sobą. Jezus Chrystus zaprasza was do budowania waszych serc, waszych relacji, waszych wspólnot i waszych środowisk w oparciu o Jego naukę. Nie bójcie się odpowiedzieć „GOTÓW” na to ważne zawołanie! Zapraszamy do korzystania z tej metody w waszym codziennym życiu. Poniżej wyjaśniamy każdą część tej metody.

 
WIDZIEĆ - ten etap pozwala nam dobrze zrozumieć konkretną rzeczywistość, a także dostrzec dobro, problemy czy też trudności, które się w niej pojawiają. Jest to czas na wykorzystanie obrazów, metod aktywizujących, tekstów, animacji, różnych opinii na dany temat.

 
OCENIAĆ - na tym etapie spoglądamy na konkretną sytuację oczami Jezusa Chrystusa, w postawie pokory i w obecności Ducha Świętego. Odnosimy daną rzeczywistość, a także to, co udało nam się w niej dostrzec, do nauki Kościoła. W tym momencie warto sięgnąć po różne źródła, które daje nam Kościół katolicki - Pismo Święte, Katechizm Kościoła Katolickiego, nauczanie papieża, wartościowe konferencje, książki, teksty, dekalog KSM-owicza…

 
DZIAŁAĆ - tutaj podejmujemy konkretne postanowienia, które pojawiają się w obliczu dokonanej wcześniej oceny. 

 
Jest to czas na podjęcie konkretnych zadań wynikających z treści spotkania, rachunek sumienia, pracę nad sobą czy ćwiczenie swoich dobrych nawyków.

Zanim zabierzesz się za prowadzenie spotkania, zapoznaj się z poniższymi uwagami, które pomogą ci przeprowadzić je najlepiej, jak potrafisz! 

1. Nie idź „na spontana”! Zapoznaj się dokładnie z treścią konspektu, dołączoną prezentacją oraz z wszystkimi załącznikami, a także przygotuj potrzebne materiały. Zrób to co najmniej dwa dni przed spotkaniem. 
2. Przemódl temat spotkania - niech proces przygotowywania tematu będzie dla ciebie modlitwą. 
3. Staraj się nieustannie trwać w stanie łaski uświęcającej, szczególnie w czasie przygotowań i prowadzenia spotkania - bądź autentycznym świadkiem Chrystusa.
4. Każde spotkanie koniecznie rozpocznijcie wspólną Eucharystią. Niech modlitwa KSM-owicza oraz wspólne odśpiewanie hymnu KSM będą waszym stałym elementem po Eucharystii.
5. Zastanów się nad tym, jaka jest twoja grupa (wiek, liczebność, różnorodność, poziom rozwoju duchowego i społecznego), tak aby przesłanie spotkania trafiło do każdego uczestnika.
6. Pamiętaj, że jesteś członkiem wspólnoty, nie stawiaj siebie w pozycji mistrza - bo Pan i Mistrz jest tylko jeden!
7. Myśl globalnie, działaj lokalnie. Siłą wspólnoty jest indywidualność jej członków - nie zapominaj o tych, którzy często stoją z boku. 
8. Konspekt to tylko baza. Spotkanie prowadzisz TY. Jeśli ci to pomoże, stwórz własną pomoc - streszczenie konspektu. Jeżeli chcesz coś dodać do konspektu lub zmienić formę, zrób to, gdy uznasz tę zmianę za słuszną. Nie czytaj konspektu podczas spotkania.
9. Przy każdym konspekcie zauważysz dwa czarne znaczki. To nie jest błąd w druku! Są to kody QR, które będą ci bardzo potrzebne. Skanując kod QR, uzyskasz dostęp do prezentacji oraz wszystkich załączników przydatnych w czasie spotkania. 
10. Podczas spotkania wykorzystaj metodę WIDZIEĆ - OCENIAĆ - DZIAŁAĆ.